همه ما در باره مدارک دانشگاهی رایج در ایران به اندازه کافی می دانیم: فوق دیپلم، لیسانس، فوق لیسانس، دکترا و سرانجام فوق دکترا. این مدارج را می توان پله پله طی کرد (ناپیوسته) و یا به طور پیوسته (البته تا دکترای حرفه ای). اما آیا تا کنون به یافتن معادل انگلیسی آنها نیاز پیدا کرده اید؟ کاری که تا حدی مساله دار به نظر می رسد. در این نوشته سعی کرده ام مدارج دانشگاهی معتبر دنیا را به شما معرفی کنم. اگر علاقمندید، با من باشید.

در ایالات متحده
در آمریکا، درجات اصلی دانشگاهی، عبارتند از:
الف) لیسانس(Bachelor's Degree) که معولا 4 سال است و خود به دو دسته تقسیم می شود:
Bachelor of Art یا (.B.A): که همان لیسانس خودمان است در رشته های علوم انسانی مثلا علوم طبیعی، علوم اجتماعی و زبانهای خارجی
Bachelor of Science یا (.B.S یا .B.Sc): که همان لیسانس خودمان است در رشته های تجربی و مهندسی.
ب) فوق لیسانس (Master's Degree) که معولا دو تا سه سال است و باز هم به دو دسته تقسیم می شود:
Master of Art یا (.M.A): که همان فوق لیسانس خودمان است در رشته های علوم انسانی مثلا علوم طبیعی، علوم اجتماعی و زبانهای خارجی
Master of Science یا (.M.S یا .M.Sc): که همان فوق لیسانس خودمان است در رشته های تجربی و مهندسی.
ج)دکترا (معمولا.Ph.D) که حدودا یکسال یا بیشتر به طول می انجامد و فرد علاوه بر تحصیل باید به تدریس و انجام پایان نامه نیز مبادرت ورزد.
همچنین در بعضی از رشته ها که کار عملی در آنها ضرورت دارد (مانند حقوق، پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و... ) نوع دیگری از درجات علمی به نام First Professional Degree وجود دارد که خود در دو رده Graduate و Undergraduate (قبل از لیسانس یا بعد از لیسانس) اهدا می شود. در صورتی که فرد در رده Graduate موفق به اخذ First Professional Degree شود به آن دکترای حرفه ای (Professional Doctorate) می گویند. این نوع مدرک معمولا در آمریکا رایج است ( و البته در ایران). در بیشتر کشورهای جهان برای دکترای حرفه ای معادل لیسانس یا فوق لیسانس آن را به فرد اهدا می کنند( در این کشورها، واژه دکتر به معنی کسی است که در اثر تحقیق و پژوهش و با طی دوره های ویژه به آن نایل گشته است).
در انگلستان
در انگلیس و کشورهایی که از سیستم انگلیسی در دانشگاه هایشان پیروی می کنند(مثل کانادا، ایرلند، هند، سنگاپور و هنگ کنگ) دو نوع لیسانس برای هر کدام از.B.A یا .B.S وجود دارد: نوع اول که نوع معمولی آن است و به آن Pass Degree می گویند و معمولا سه سال طول می کشد و نوع دوم که نیازمند نمرات بالاتر در طول تحصیل و گاها طی دوره طولانی تری است که به آن Honours Degree می گویند. اگر فردی لیسانس از نوع دوم داشته باشد کلمه Hons را بعد از عنوان مدرکش داخل پرانتز می نویسند. مانند (B.A. (Hons
برای مدارج بالاتر (Postgraduate) مانند M.A مدرک Honours وجود ندارد چون معمولا در این رده ها ارزیابی به وسیله امتحان انجام نمی شود.
همچنین در اینجا هم مدرک دکترای حرفه ای وجود دارد مثلا برای پزشکان (.M.D) و برای متخصصان دندانپزشکی (DDS).
در پایان ذکر این نکته را ضروری می دانم: این نوشته تنها چکیده مختصری از انواع مدارج و مدارک علمی موجود در دنیاست که من با کمک دانشنامه wikipedia جمع آوری کرده ام. اگر دوستان اطلاعات و یا تجربه بیشتری در این زمینه دارند خواهشمندم نظر خود را به صورت کامنت در زیر مطلب درج کنند تا دیگران هم از آن استفاده لازم راببرند.
پی نوشت:
در کشور آلمان دوره لیسانس یا .B.S تقریبا سه سال طول می کشد و مدرک اعطایی معادل (B.S. (Hons است. همچنین در آلمان, به مدرک فوق لیسانس یا .M.S از قدیم Diplom می گفته اند که تا 5 سال هم طول می کشد. البته این عنوان در حال تغییر می باشد.
چند لحظه بعد از فشردن کلید جستجو نتایج در همین قسمت به نمایش در می آید.
نظرات نوشته شده :
دکترا در آمریکا حد اقل 4 سال طول میکشد عزیزم نه یک سال.
July 31, 2007 8:33 PM
لطفا در مورد مدارک تحصیلی کشور آلمان هم مطالبی بنویسید. متشکرم
August 2, 2007 9:14 AM
مدت زمان تحصیل دکترا در آمریکا را اصلاح کردم و در مورد آلمان هم مطلبی در پی نوشت اضافه کردم.
دوستانی که تجربه دارن اگر اشکالی هست لطفا به صورت کامنت برای استفاده دیگران بنویسند.
August 2, 2007 9:45 AM
لطف کنید در مورد حوزه علمیه در کشور امریکا بیشتر توضیح بدین. با تشکر.
August 2, 2007 10:13 AM
عالی بود. دستت درد نکنه. باز هم از این مطالب برامون بنویس.
August 2, 2007 6:16 PM
چرا دکترا اینقدر علاقه دارن به خودشون بگن دکتر؟ ولی مهندسا یا دکترای فنی که به مراتب باسواد ترند اصلا این عادت روندارند وخیلی متواضع ترند؟ جوابی دارین؟
August 3, 2007 12:03 PM
سلام حامد عزیز
راستش عوامل مختلفی ممکنه داشته باشه ولی چیزایی که به ذهن من می رسه ایناست:
از قدیم الایام توی همه جوامع احترام خاصی برای طبیبان قایل بودند که باعث می شد اونا اعتماد به نفس بیشتری پیدا کنند(یا شاید غرور) و از زمانی که مدرک دکترا به وجود اومد و رشته های دیگه هم دکتر دار شدند خب اونا هم به همین سنت ادامه دادند!
از طرف دیگه به نظر من که خودم یه دکتر داروسازم، یک پزشک(منظورم یه پزشک واقعیه) به معنای کامل کلمه یک دانشمنده. اون باید تقریبا از تمام علوم(غیر از ستاره شناسی یا فضانوردی!) دانش و معلومات داشته باشه ولی برای مهندسا و غیره این قضیه واقعا محدود به یک ،دو یا سه دانش می شه. خودم بالشخصه فکر می کنم بر خلاف این چیزی که خیلی ها می گن، دانش بیشتر باعث می شه آدم بیشتر به خودش مغرور بشه (یه چیزی شبیه به اعتماد به نفس بیشتر).
August 3, 2007 12:47 PM
سلام
باید خدمتتون عرض کنم که توی ایران فوق لیسانس رشته فنی معادل دکترای عمومی پزشکی ارزشیابی میشه و دکترای فنی معادل دکترای تخصص پزشکی . این ارزشیابی وزارت علوم ایرانه که کاملا هم درسته .
اگه بچه های پزشکی یک بار یک نگاه به ریاضی مهندسی و مساله هاش برای مثال دیریکله سه بعدی بندازند خودشون قبول می کنند که واقعا چقدر سخته بعضی رشته های فنی .
در ضمن اینم اضافه کنم که اینجا(هند) به رشته های مهندسی E می گند مثلا کسی که مهندس نرم افزار باشه مدرکش BSc نیست بلکه BE هست.
August 3, 2007 1:12 PM
لطفا در مورد مدارک معادل و یا مبتنی بر تجربه که دانشگاههای مجازی صادر می کنند توضیح دهید.
متشکرم
August 3, 2007 3:50 PM
این فوق دیپلم بد بدخت اسمش چیه ؟
August 4, 2007 10:04 AM
منم سوال حامد رو دارم
شما تو خط اول نوشتی فوق دیپلم ولی نگفتی اسم لاتینش چیه؟
August 6, 2007 4:43 PM
سلام. راستش من جایی چیزی مثل فوق دیپلم تو کشورای خارجی ندیدم. البته نمی گم وجود نداره، من اطلاعی ازش ندارم. اگه کسی می دونه لطفا بگه تا دیگران استفاده کنند.
August 6, 2007 10:59 PM
سلام:
آیا در کشورها دیگر هم همه چیز خلاصه شده در مدرک ...آیا کسانی که مدرک دارند بنظر شما با سواد هستند در کشورهای اروپا و امریکایی این مدارکها را با پارتی ...میگیرند البته باید عرض کنم که بنده نه مدرک ونه سوادی دارم که بهش افتخار کنم و یه سوال؟ مدرک ضامن خوشبختی است
انسانیت خلاصه شده در مدرک وسواد ممنون و موفق باشید
October 13, 2007 3:35 AM
سلام :خدا قوت
باید عرض کنم که جوابم را ندادید شاید من بی ربط نظر دادم ولی باید بگم سایت شما عالیه از قالب گرفته
تا موضوعات سایت واقعا خیلی زحمت کشیدین راهنمایی هاتون برای
بی سوادی مثل من خیلی با ارزش است البته بعضی وقتا از مطالب جالب شما کش میرم تو وبلاگام استفاده می کنم چون زیاد اهل تایپ نیستم
متشکرم و موفق باشید
November 2, 2007 4:05 AM
سلام دكتر جون:
با تشكر از شما و اطلاعات خوبي كه در اختيار ما جوونا ميزاريد. راستش منم با اين مدرك فوق ديپلم مشكل دارم نميدونم به الماني چي بهش ميگن!!؟ لطفا" به دادم برسيد.
متشكرم.
May 5, 2008 6:30 PM